Buluş sahipleri ve Ar-Ge yapan işletmeler için en kritik kararlardan biri, geliştirdikleri teknik yenilik için patent mi yoksa faydalı model başvurusunda mı bulunacaklarıdır.
1. Buluş Basamağı (Tekniğin Bilinen Durumunun Aşılması)
Patent verilebilmesi için buluşun “yenilik” ve “sanayiye uygulanabilirlik” kriterlerinin yanı sıra o alandaki bir uzman tarafından kolayca çıkarılamayacak bir “buluş basamağı” içermesi şarttır. Faydalı modelde ise buluş basamağı aranmaz; ürünün yeni olması ve sanayiye uygulanabilmesi yeterlidir.
2. Koruma Süresi
Patent başvuruları tescil edildiğinde başvuru tarihinden itibaren 20 yıl koruma sağlar. Faydalı model belgesi ise 10 yıl süreyle geçerlidir ve bu süre uzatılamaz.
3. Korunamayan Konular
Kimyasal ve biyolojik maddeler, eczacılık ile ilgili usuller ve bu usuller sonucu elde edilen ürünler faydalı model tescili ile korunamaz; bu alanlardaki buluşlar için mutlaka patent başvurusu yapılmalıdır.
4. Maliyet ve Süreç Hızı
Faydalı model tescil süreci, patent inceleme raporu aşamaları gerektirmediği için çok daha kısa sürede (genellikle 6-12 ay) tamamlanır ve resmi harç maliyetleri daha ekonomiktir.
5. Hangi Durumda Hangisi Tercih Edilmeli?
Küçük teknik geliştirmeler, mekanik parça iyileştirmeleri ve hızlı pazara çıkacak ürünler için faydalı model idealdir. Yüksek teknoloji içeren ve köklü Ar-Ge buluşları için ise 20 yıllık patent koruması tercih edilmelidir.